Baş dönmesi denildiğinde genelde Vertigo anlaşılmaktadır fakat vertigo bir baş dönmesi sebebidir. Vertigo tek başına baş dönmesi manasına gelmemekte denge sorunlarıni de ifade etmektedir. Baş dönmesinin pek çok sebebi vardır. En süregelen olanları şu şekilde sıralanabilir:
1 Periferik vertigo ( Beyin dışı namacıylalerden kaynaklanan vertigo): İç kulağın denge sorunlarınden kaynaklanan baş dönmeleri sık görülmektedir. Beyin kaynaklı olanların dışındaki baş dönmeleri ani baş hareketlerine izin vermeyen çok akut tablolardır. Bulantı, kusma bu hale eşlik edebilir. Hastalar gözlerin dahi açamayabilirler. Bu tür vertigoların en çok rastlanan türü, iç kulaktaki denge sinyalini alan kristalin yerinden oynaması ile oluşmaktadır. Hava değişimleri, ufak travmalar bu kristallerin yerinden oynamasına namacıyla olabilmektedir. O kristaller yerine oturtulduğunda anında düzelebilmektedir ya da ilaçlarla denetim altına alınabilmektedir.
2- Damarsal namacıylaler: Beyinde ateroskleroz yani damar sertliği görülmesi de baş dönmesine namacıyla olabilir. Kolesterol plakları beyin damarlarında bozulmaya namacıyla olur ve baş dönmesi ile dengesizlik meydana çıkabilir. Vertebral baziler adı verdiği damarın yetmezlik tablosu VBY yani enseden geride bıraktığımız kan akışının debisinin azalması da baş dönmesi yapabilir. Bu durumda kesinlikle nöroloji eksperine başvurulmalıdır. İlaç tedavisi ile baş dönmesi kısa sürede denetim altına alınabilir.
3- Beyin urları: Beyinde iyi ya da kötü huylu tümörler baş dönmesine yol açabilmektedir. Genellikle beyincik bölgesindeki oluşumlar bunu daha çok tetiklemektedir. Beyin urları her yaşta meydana çıkabilmektedir. Baş dönmesi konusu ile ilgili lüzumlu tetkikler yapılırken bu seçeneğin atlanmaması önemlidir. Doğru bir tedavi planlaması ve urun alınması ile baş dönmesi de geçmektedir.
4- MS ve Myelin hastalıkları: Multipl skelroz. MS, beyin ve omurilikteki sinirlerin myelinli kılıflarını etkileyen tekrarlayıcı özelliği olan bir hastalıktır. Genç yaşta ve kadınlarda sık görülür. MS’te birdenbire baş dönmesi meydana çıkabilir. Hastalar otururken baş dönmelerini daha rahat denetim ederken, ayağa kalktıklarında bir tarafa doğru dengesizlik yaşayabilir. MS takibi bu hususta tecrübeli bir eksper doğrultusundan yürütülmeli, tedavi aksatılmamalıdır.
5- Enfeksiyonlar- Basit bir gribal enfeksiyondan tüberküloz gibi süreğen iltihaplanmalara kadar pek çok enfeksiyon baş dönmesi olarak kendini gösterebilir. Mutlaka eksper yardımı alınmalı, bedende enfeksiyon seviyesi ve kalitesi belirlenmeli tedavi buna göre yürütülmelidir.
6- Travmatolojilar: Bireynin kaza geçirmesi, kafasını bir yere çarpmış olması gibi haller baş dönmesine enden olabilir. Bu travmaların yakın vakitte olması koşul değildir. Birey son 1 sene içersinde kafasını sertçe bir yere çarptıysa bu hal görülebilir ve 1 sene sonra da meydana çıkabilir. Travmatoloji ardından vertigolar son derece dirençlidir ve tedavi süreci sabır gerektirir.
7- Diyabet: Diyabet yani şeker hastalığında beyin hücrelerinin şeker tüketimi bozunur ve enerji alamamaktadır. Bu durumda baş dönmesi ve denge sorunları meydana çıkabilmektedir.
8- Hipertansiyon: Beyin damarları kan basıncı yükselince kendini kanamaya karşı güvenliğini sağlamak amacıyla birden spazma geçerek çaplarını daraltmaktadır. Bu sırada kan debisi düşmekte ve ilk başta en çok kana gereksinimi olan bölgeler bu hale bir tür itiraz etmektedir. Baş dönmesi de bu şekilde meydana çıkmaktadır.
9 Metabolik hastalıklar: Karaciğer hastalıkları, süreğen karaciğer hastalıkları, tiroit sorunları ve birtakım ilaçların kullanılması halinde baş dönmesi görülebilmektedir. Sıvı elektrolit dengesi, kan şekeri seviyesi ve kan basıncındaki dengesizlikler baş dönmesine namacıyla olur. Öncelik ile bunların denetim altına alınmalıdır. Hamilelikte de metabolik değişimlerden kaynaklı baş dönmesi görülebilir. Bu durumda metabolik takip çok önemlidir.
10- Psikolojik etkenler ve gerilim: Bireyde duygu hal bozuklukları, baş dönmesi korkusu, gerilim gibi faktörler de baş dönmesi ve denge sorunlarına namacıyla olabilmektedir. Pek çok insanda hiçbir fiziksel namacıyla olmadığı durumda baş dönmesi görülebilmektedir. Bu durumda kesinlikle psikolojik destek alınmalıdır. Kendi kendinize manevra denemeyin Baş dönmesi meydana çıktığında şahıs kendisi bu hali anlamlandırmaya çalışmalıdır. Birey ne yaptığında ya da yapmadığında baş dönmesi meydana çıktığını düşünmelidir. Başını sağa sola çevirdiğinde baş dönmesi oluşuyorsa bu tablo genelde daha iyimserdir.
